ढोका

प्राक्कथनले “कहाँ चुक्यो?” भन्ने प्रश्नसँग ढोका खोल्यो, र पुस्तक तीनवटा पुराना पाठ र एउटा व्यक्ति, रोबिनसँग त्यसबाट पार भएको छ। बाटोमा ती पाठहरू तीन फरक मोडेलजस्ता देखिए: उत्पत्तिमा भाषाको जन्म, रोमीमा व्यवस्थाअधीनको जीवन, र प्रकाशमा शहरको पतन। अन्त्यमा तिनीहरू एउटै मोडेल हुन्, जसका तीन चरण एक व्यक्ति र सम्पूर्ण मानवजातिको स्तरमा अनिवार्य रूपमा एकपछि अर्को आउँछन्। पहिलो चरणले चुक कसरी सुरु हुन्छ भन्छ, दोस्रोले त्यसको असंरेखण कसरी बढ्छ, र तेस्रोले त्यसको शासन कसरी अन्त हुन्छ। त्यसैले प्राक्कथनले खोलेको ढोका अब हाम्रो पछाडि बन्द भएको छ।

पहिलो चरणमा मानिस भाषामा प्रवेश गर्छ र ताक्न थाल्छ। उसले पशुहरूको नाम राख्छ, पहिलो सीमा पाउँछ र ऐनामा जस्तै आफूलाई बाहिरबाट देख्छ, र सँगसँगै उद्देश्य सुरक्षित गर्नुपर्ने कुरा बन्छ। सुरक्षित गर्नुमै चुक सुरु हुन्छ: लक्ष्य निशानाबाट सरेर त्यसलाई समातिराख्ने साधनतिर जान्छ, र कथाभित्रको कसैले पनि यो देख्दैन। उत्पत्तिले यो कुरा एउटा बगैँचामा दुई छोटा अध्यायमा भन्छ, र यही क्रम बोल्न सिक्दै गरेको हरेक बालकको जीवनमा र मानवजातिको प्रारम्भिक इतिहासमा दोहोरिन्छ। “तँ कहाँ छस्?” र “तँलाई कसले भन्यो?” भन्ने प्रश्नहरू खुला रहन्छन्, र तिनमा आफ्नै ठाउँ चिन्ने पाठकको पर्खाइमा छन्।

दोस्रो चरणमा चुकलाई भित्रबाट अनुभव गरिन्छ, र इतिहासमा त्यसको असंरेखण अत्यधिक ठूलो हुन्छ। रोमीको अध्याय 7 ले एउटा व्यक्तिको वर्णन गर्छ, जसले आफू व्यवस्थाअधीन बाँचिरहेको देख्छ र त्यो कुरा ठूलो स्वरमा भन्छ: ऊ असल चाहन्छ तर त्यहाँ पुग्दैन (7:19), र एक पटक देखिएपछि संयन्त्रले शासन गर्दैन। अध्याय 9–11 मा यही गति जातिहरूको स्तरमा देखा पर्छ: इस्राएलको ठेस खानुले कथालाई सबै जातिका निम्ति खोल्छ, र असंरेखण यति ठूलो हुन्छ कि उभिएकै ठाउँबाट त्यसलाई सुधार्न सकिँदैन। रोबिनको पार्किङ यस चरणको निजी रूप हो, र हाम्रो समयको पुकार यसको साझा रूप हो। दुवैमा, अझ बढी प्रयास गर्नाले पतनलाई मात्र तीव्र बनाउँछ।

तेस्रो चरणमा असंरेखण समाधान हुन्छ, तर अझ राम्रो प्रदर्शनद्वारा होइन। प्रकाशको शहर भित्रैबाट ढल्छ, किनभने जसलाई जोगाउन त्यो बनाइएको थियो, त्यसैलाई त्यसले निल्छ, र त्यही पतनले त्यसले निलेकाहरूलाई स्वतन्त्र पार्छ। समाधान ठाउँको परिवर्तन हो: संयन्त्र देखिन्छ, व्यक्ति आफ्नै नापमा होइन, कथामा उभिन्छ, र चुक हराउँदैन तापनि त्यसको शासन गुम्छ। पावलले यस ठाउँलाई en Christō (ख्रीष्टमा) भन्छन्: यो पहिले एउटा स्थान हो, एउटा जीवन, जसभित्र व्यक्ति बाँच्छ र जुन उसभित्र पनि बाँच्छ (गला 2:20)। यही ठाउँ इतिहासको mythos हो, र पहिचान यसको ढोका हो, जुन पतनअघि नै खुला छ।

मेरो साथीले धेरै पटक सोधेको प्रश्नको अब उत्तर छ: केही पनि चुकेको छैन। भाषासँगै सुरु भएको चुक एक व्यक्ति र इतिहासको स्तरमा कथानकको अंश हो। “कहाँ चुक्यो?” भन्ने प्रश्नपछाडिको ढोका बन्द हुँदा अर्को ढोका खुल्छ, र त्यसपछाडि एउटा नयाँ प्रश्न उभिएको छ: पुराना पाठहरूले कसरी त्यस्तो कथानक बोक्न सक्छन्, जुन पाठकले आफ्नै समयमा चिन्छ? पाठहरू भाषामा लेखिएका थिए, र पहिलो वाक्य लेखिनुअघि नै भाषाले चुकको आकार बोकेको थियो। दोस्रो ढोकाको सँघारमा हामी सोध्छौँ, भाषामा भएको कुन कुराले यो सम्भव बनाउँछ, र त्यहीँबाट शृङ्खलाको अर्को पुस्तक, भाषाको राज्य, सुरु हुन्छ।